TSPM
logo
Артқа

Өзбекстанның сыртқы сауда айналымы 49,5 млрд долларға дейін өсті

2026 жылғы қаңтар–шілде айларында Өзбекстанның сыртқы сауда айналымы 49,5 млрд долларға жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 3,7 млрд долларға немесе 8,1%-ға өсті. Бұл туралы Өзбекстан Республикасы Ұлттық статистика комитеті хабарлады.

Бұл ретте өсімге негізгі үлесті импорт қамтамасыз етті. Оның көлемі 17,8%-ға артып, 29,6 млрд долларға жетті. Ал экспорт, керісінше, 3,6%-ға қысқарып, 19,9 млрд долларды құрады.

Нәтижесінде Өзбекстанның сыртқы саудасының теріс сальдосы өткен жылғы 4,4 млрд доллардан 9,7 млрд долларға дейін өсті.

Экспорт: алтынды есептемегендегі жеткізілімдер өсіп отыр


Экспорттың жалпы көлемінің төмендеуі көбіне монетарлық емес алтын жеткізілімдерінің қысқаруымен байланысты. Бір жыл ішінде оның экспорты 7,6 млрд доллардан 2,8 млрд долларға дейін, яғни 63%-дан астамға азайды.

Сонымен қатар алтынды есептемегенде тауар экспорты, керісінше, 27,7%-ға өсіп, 9,8 млрд долларға жетті.

Алтынды есептемегендегі экспорттың ең үлкен көлемі өнеркәсіптік тауарларға тиесілі — 2,9 млрд доллар. Бұл өткен жылғы көрсеткіштен 22,4%-ға жоғары. Дайын бұйымдар экспорты шамамен 1,9 есеге өсіп, 1,7 млрд долларға жетті. Химиялық өнімдер экспорты 35%-ға артып, 1,6 млрд долларды құрады. Азық-түлік пен тірі жануарлар экспорты 1,5 млрд долларға жетті.

Тоқыма секторы да айтарлықтай өсім көрсетті. Тоқыма өнімдерінің экспорты 26,6%-ға өсіп, 1,9 млрд долларға жетті. Оның үлесіне тауар экспортының жалпы көлемінің 9,5%-ы тиесілі. Экспорттың негізгі бөлігін дайын тоқыма бұйымдары мен иірімжіп құрады.

Жеті айда жеміс-көкөніс өнімдерінің экспорты 1,28 млн тоннаны құрады. Физикалық көлемде экспорт 0,4%-ға өскенімен, ақшалай мәнде 3,9%-ға төмендеп, 1,03 млрд долларға түсті.


Қызметтер экспорты өсіп келеді


Сонымен қатар Өзбекстан қызметтер экспортын арттырып отыр. Қаңтар–шілде айларында бұл көрсеткіш 35,3%-ға өсті.

Негізгі бағыттарды сапарлар, оның ішінде туристік қызметтер құрады — 3,9 млрд доллар немесе қызметтер экспортының 53,8%-ы. Көлік қызметтерінің үлесіне 2,3 млрд доллар, телекоммуникациялық, компьютерлік және ақпараттық қызметтерге 622 млн доллардан келді.

Осылайша, қызметтер экспортының өсуі елдің сыртқы экономикалық белсенділігінің маңызды факторларының біріне айналып отыр.


Импорт: негізгі үлес техника мен көлікке тиесілі


Жеті айда тауарлар мен қызметтер импорты 29,6 млрд долларға жетті. Тауар импортының құрылымында ең ірі санатты машиналар мен көлік жабдықтары құрайды — 9,7 млрд доллар немесе жалпы импорттың 32,8%-ы. Бір жыл ішінде бұл көрсеткіш 20%-ға өсті.

Оның ішінде автомобиль импорты 2,4 млрд долларды құрады. Оның 920,4 млн доллары жеңіл жолаушылар автомобильдеріне тиесілі. Олардың импорты 1,7 есеге өсті.

Өнеркәсіптік тауарлар импорты 4,4 млрд долларды, химиялық өнімдер импорты 3,6 млрд долларды құрады. Соңғы санаттағы импорттың 1,1 млрд доллардан астамы медициналық және фармацевтикалық өнімдерге тиесілі.

Азық-түлік жеткізілімі де айтарлықтай артты: азық-түлік импорты 41,9%-ға өсіп, 3,3 млрд долларға жетті. Минералды отын импорты 10,7%-ға артып, 2,5 млрд долларды құрады. Бұл ретте бензин импорты 60,8%-ға өсіп, 426 млн долларға жетті.


Қытай — Өзбекстанның ең ірі сауда серіктесі


Өзбекстан әлемнің 200-ден астам елімен сыртқы сауда байланыстарын жүзеге асырады. Елдің ең ірі сауда серіктесі болып Қытай қалып отыр. Оның үлесіне жалпы сыртқы сауда айналымының 22,7%-ы немесе 11,26 млрд доллар тиесілі.

Екінші орында 8,13 млрд доллар көрсеткішімен Ресей тұр. Одан кейін Қазақстан — 3,27 млрд доллар, Түркия — 1,65 млрд доллар және Ауғанстан — 1,23 млрд доллар.

Сонымен қатар Гонконг және Қырғызстанмен сауда айналымының айтарлықтай өскені байқалады.

Экспорт бойынша Ресей — 2,82 млрд доллармен, Қытай — 1,7 млрд доллармен, Ауғанстан — 1,09 млрд доллармен, Қазақстан — 868 млн доллармен және Франция — 854,9 млн доллармен көш бастап тұр.

Импорттық жеткізілімдердің негізгі көзі болып Қытай қала береді — 9,56 млрд доллар немесе жалпы импорттың 32,3%-ы. Одан кейін Ресей — 5,3 млрд доллар және Қазақстан — 2,4 млрд доллар.

Жалпы, қаңтар–шілде айларында Өзбекстанға тауарлар мен қызметтер әлемнің 160-тан астам мемлекетінен жеткізілді.