Қазақстанның туристік саласының дамуындағы негізгі үрдістер, сондай-ақ олардың жылжымайтын мүлік нарығына және инфрақұрылымдық жобаларға ықпалы 30 қаңтарда Астанада өткен CREW Club кездесуінде таныстырылды. Іс-шара барысында БНС АСПиР ұсынған өзекті деректер жарияланып, ішкі және кірме туризмнің тұрақты өсімі, қонақүй қорының кеңеюі және саладағы инвестициялық белсенділіктің артуы расталды.
Туристік ағынның өсуі және орналастыру нысандарының жүктемесі
2025 жылдың бірінші жартыжылдығында орналастыру нысандарының қызметін пайдаланған ішкі туристер саны 3,9 млн адамға жетіп, өткен жылмен салыстырғанда 500 мың адамға артты. Ішкі туризмнің өсуі өңірлік туристік өнімдерге сұраныстың артқанын және орналастыру сегментінде сапалы ұсыныстың біртіндеп кеңейіп келе жатқанын көрсетеді.
Сонымен қатар кірме туристік ағын да күшейді. 2025 жылдың 6 айында орналастыру нысандары 623 мың шетелдік туристке қызмет көрсетті, ал елге келген шетелдік келушілердің жалпы саны 7,5 млн адамға жуықтап, 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 600 мың адамға көбейді.
Қонақүй нарығы: табыстар мен номерлік қордың өсуі
Қонақүй секторы ауқымын кеңейтуді жалғастыруда. 2025 жылдың бірінші жартыжылдығында орналастыру нысандары көрсеткен қызмет көлемі 151 млрд теңгені құрап, өткен жылмен салыстырғанда 25 %-ға артты (121 млрд теңге). Бұл өсім туристік ағынның көбеюін ғана емес, сондай-ақ орналастыру нысандарының табыстылығының біртіндеп жақсарғанын көрсетеді.
Орналастыру нысандарының саны 255 бірлікке (+6 %) өсіп, 4 442 нысанға жетті. Бір мезгілдегі сыйымдылық 232 мың төсек-орынға дейін ұлғайып, өңірлерде қонақүй, курорттық және mixed-use жобаларды дамытуға қосымша мүмкіндіктер қалыптастырды.
Шетелдік туристер шығындарының құрылымы
Шетелдік туристер шығындарының құрылымы қалалық және курорттық инфрақұрылым үшін мультипликативті әсерді айқындайды. Шығындардың ең үлкен үлесі мыналарға тиесілі:
- тамақтану — 27 %
- тауарлар сатып алу — 26 %
- орналастыру — 23 %
Көлік қызметтеріне 17 %, ал ойын-сауық, экскурсиялар мен рекреациялық қызметтерге 7 % тиесілі.
Инвестициялар: өңірлік айырмашылықтар
2025 жылдың қазан айының қорытындысы бойынша туристік саладағы негізгі капиталға салынған инвестициялар көлемі 923 млрд теңгеге жетіп, 2024 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 38,1 %-ға артты (668 млрд теңге). Инвестициялардың ең жоғары өсімі Атырау облысында (+118,4 %), Қызылорда облысында (+88 %), сондай-ақ Астана (+60,2 %) және Алматы (+60,6 %) қалаларында тіркелді.
Сонымен қатар бірқатар өңірлерде инвестициялық белсенділіктің төмендеуі сақталуда, бұл туристік кластерлерді дамыту мен мақсатты қолдау қажеттігін көрсетеді.
Өңірлік өсу нүктелері
Кірме туризмнің ең жоғары өсім қарқыны Түркістан облысында (+136 %), сондай-ақ Қызылорда (+101 %), Жетісу (+75 %), Абай (+68 %) және Жамбыл (+56 %) облыстарында байқалды. Бұл өңірлер қонақүй және рекреациялық жобаларды дамыту үшін елеулі әлеует қалыптастырады.
Ішкі туризм бойынша Алматинская облысы (+56 %), Қызылорда облысы (+54 %) және Ақтөбе облысы (+40,8 %) алдыңғы қатарда, бұл сапалы туристік инфрақұрылымға сұраныстың артып келе жатқанын көрсетеді.
9 айдың қорытындысы: нарық кеңею фазасында
2025 жылдың 9 айының қорытындысы бойынша қонақүйлерде тоқтаған ішкі туристер саны 6,7 млн адамға, ал шетелдік туристер саны 1 млн адамға жетті. Орналастыру нысандарының жиынтық табысы 268 млрд теңгені құрап, 44 млрд теңгеге артты.
Орналастыру нысандарының саны 4 499 бірлікке жетіп, олардың бір мезгілдегі сыйымдылығы 243,5 мың төсек-орыннан асты. Бұл нарықтың әрі қарай кеңейіп келе жатқанын және оның инвестициялық тартымдылығын растайды.