Артқа
InfoLine деректеріне сәйкес, 2023–2025 жылдар аралығында дәстүрлі дүкендер мен базарлардың табыс үлесі 61%-дан 55%-ға дейін төмендеді. Осы кезеңде онлайн-сауданың үлесі 9%-дан 15%-ға дейін өсіп, ал ірі сауда желілерінің үлесіне бөлшек сауда айналымының шамамен үштен бірі тиесілі болды.
Nielsen бағалауынша, бөлшек сауданың заманауи форматтары өз позицияларын нығайтуды жалғастыруда: егер 2019 жылы заманауи және дәстүрлі сауданың арақатынасы 44% және 56% болса, 2024 жылдың қорытындысы бойынша заманауи бөлшек сауда нарықтың 55%-ын иеленді.
Соған қарамастан, Қазақстанда дәстүрлі сауданың үлесі бірқатар дамыған нарықтармен салыстырғанда әлі де жоғары. Көршілес Өзбекстан мен Қырғызстанда дәстүрлі сауда форматтарының үлесі тиісінше 84% және 78%-ды құрайды.
Сарапшылардың пікірінше, желілік сауданың одан әрі өсуі тұрақты үрдіс болып қала береді. Заманауи сауда форматтары стандартталған бизнес-процестердің, кең ассортименттің, дамыған логистиканың және цифрландырудың жоғары деңгейінің арқасында бәсекелік артықшылыққа ие.
Сонымен қатар, электрондық коммерцияның дамуы жалғасып, ол желілік супермаркеттер мен үй маңындағы дүкендермен қатар бөлшек сауда нарығының негізгі өсу драйверлерінің біріне айналуда.
Сонымен бірге сауда базарларын жаңғырту жұмыстары жалғасуда. Инфрақұрылымды жаңарту сауда орындарының сапасын арттыруға, сатып алушылар мен кәсіпкерлер үшін қолайлы жағдай жасауға, сондай-ақ ұйымдастырылған сауданы дамытуға бағытталған.
Сарапшылардың айтуынша, базарлар біртіндеп мамандандырылған ұсынысқа бет бұрып, фермерлік жаңа өнімдерге, жергілікті тауарларға және бірегей ассортиментке басымдық беріп келеді.
Ірі сауда желілерінің позициялары күшейгеніне қарамастан, шағын дүкендер қалалық ортаның маңызды бөлігі болып қала береді. Олар тауарлардың қолжетімділігін қамтамасыз етіп, жергілікті кәсіпкерлікті қолдайды және әсіресе шағын елді мекендер мен тұрғын аудандарда маңызды әлеуметтік функция атқарады.
Сарапшылардың пікірінше, Қазақстанның бөлшек сауда нарығының одан әрі дамуы заманауи сауда форматтары, электрондық коммерция және дәстүрлі сауда алаңдары арасындағы теңгерімді сақтауға байланысты болады. Олардың әрқайсысы нарықта өз орнын сақтап, тұтынушылардың әртүрлі қажеттіліктерін қанағаттандыруды жалғастырады.
Қазақстан нарығында сауданың заманауи форматтары өз позицияларын нығайтуды жалғастыруда
Қазақстанның бөлшек сауда нарығы өзгеруін жалғастыруда: заманауи сауда желілері мен электрондық коммерцияның үлесі артып, дәстүрлі бөлшек сауданың нарықтағы орны біртіндеп қысқаруда. Сонымен қатар, сарапшылар шағын дүкендер мен базарлардың қалалық инфрақұрылым мен жергілікті экономиканың маңызды бөлігі болып қала беретінін атап өтеді.
Заманауи сауда нарықтағы үлесін арттыруда
InfoLine деректеріне сәйкес, 2023–2025 жылдар аралығында дәстүрлі дүкендер мен базарлардың табыс үлесі 61%-дан 55%-ға дейін төмендеді. Осы кезеңде онлайн-сауданың үлесі 9%-дан 15%-ға дейін өсіп, ал ірі сауда желілерінің үлесіне бөлшек сауда айналымының шамамен үштен бірі тиесілі болды.
Nielsen бағалауынша, бөлшек сауданың заманауи форматтары өз позицияларын нығайтуды жалғастыруда: егер 2019 жылы заманауи және дәстүрлі сауданың арақатынасы 44% және 56% болса, 2024 жылдың қорытындысы бойынша заманауи бөлшек сауда нарықтың 55%-ын иеленді.
Соған қарамастан, Қазақстанда дәстүрлі сауданың үлесі бірқатар дамыған нарықтармен салыстырғанда әлі де жоғары. Көршілес Өзбекстан мен Қырғызстанда дәстүрлі сауда форматтарының үлесі тиісінше 84% және 78%-ды құрайды.
Сауда желілері кеңеюін жалғастыруда
Сарапшылардың пікірінше, желілік сауданың одан әрі өсуі тұрақты үрдіс болып қала береді. Заманауи сауда форматтары стандартталған бизнес-процестердің, кең ассортименттің, дамыған логистиканың және цифрландырудың жоғары деңгейінің арқасында бәсекелік артықшылыққа ие.
Сонымен қатар, электрондық коммерцияның дамуы жалғасып, ол желілік супермаркеттер мен үй маңындағы дүкендермен қатар бөлшек сауда нарығының негізгі өсу драйверлерінің біріне айналуда.
Базарлар жаңғыртудан өтуде
Сонымен бірге сауда базарларын жаңғырту жұмыстары жалғасуда. Инфрақұрылымды жаңарту сауда орындарының сапасын арттыруға, сатып алушылар мен кәсіпкерлер үшін қолайлы жағдай жасауға, сондай-ақ ұйымдастырылған сауданы дамытуға бағытталған.
Сарапшылардың айтуынша, базарлар біртіндеп мамандандырылған ұсынысқа бет бұрып, фермерлік жаңа өнімдерге, жергілікті тауарларға және бірегей ассортиментке басымдық беріп келеді.
Шағын бизнес өз маңызын сақтап отыр
Ірі сауда желілерінің позициялары күшейгеніне қарамастан, шағын дүкендер қалалық ортаның маңызды бөлігі болып қала береді. Олар тауарлардың қолжетімділігін қамтамасыз етіп, жергілікті кәсіпкерлікті қолдайды және әсіресе шағын елді мекендер мен тұрғын аудандарда маңызды әлеуметтік функция атқарады.
Сарапшылардың пікірінше, Қазақстанның бөлшек сауда нарығының одан әрі дамуы заманауи сауда форматтары, электрондық коммерция және дәстүрлі сауда алаңдары арасындағы теңгерімді сақтауға байланысты болады. Олардың әрқайсысы нарықта өз орнын сақтап, тұтынушылардың әртүрлі қажеттіліктерін қанағаттандыруды жалғастырады.