Дүкендер жаңа тексерулер мен ықтимал айыппұлдарға жаппай дайындалуда
Қазақстанда бақылау-касса машиналарына (БКМ) қойылатын талаптардың сақталуын бақылау күшейтілуде, деп хабарлайды Inbusiness.kz. Кәсіпкерлер сатып алушыларға есеп айырысу кезінде қолма-қол ақшамен де, банк карталары арқылы да төлем жасаған жағдайда чек беруге міндетті. Талаптарды бұзғаны үшін айыппұл қарастырылған, оның мөлшері 2026 жылы 216,3 мың теңгеге дейін жетуі мүмкін.
Салық заңнамасының талаптарына сәйкес, кәсіпкерлер деректерді тіркеу және беру функциясы бар БКМ қолдануға тиіс. Пайдаланылатын кассалық аппараттардың үлгілері мемлекеттік тізілімге енгізілуі керек.
Бұл ретте бизнес стандартты кассалық аппараттарды ғана емес, бағдарламалық немесе интеграцияланған кассалық жүйелерді де пайдалана алады. Телекоммуникациялық желі мен интернет жоқ жекелеген шалғай нысандар үшін ерекшелік қарастырылған. Мұндай жағдайларда деректерді онлайн беру функциясы жоқ БКМ қолдануға рұқсат етіледі.
Негізгі талаптардың бірі – нақты төленген сомаға чек беру. Сатып алушының талабы бойынша құжатта оның ЖСН-ы немесе БСН-ы да көрсетілуі тиіс.
Талаптарды бұзғаны үшін қандай айыппұлдар қарастырылған
Алғашқы рет құқық бұзушылық жасалған жағдайда кәсіпкерге ескерту берілуі мүмкін. Алайда бір жыл ішінде талап қайта бұзылған жағдайда қаржылық санкциялар қолданылады.
БКМ қолданбағаны, сондай-ақ жарамсыз немесе тіркелмеген кассалық аппаратты пайдаланғаны үшін 30-дан 50 АЕК-ке дейін, яғни 2026 жылы 129,75 мыңнан 216,25 мың теңгеге дейін айыппұл қарастырылған.
Чек бермегені немесе чекте қате сома көрсетілгені үшін айыппұл 20-дан 40 АЕК-ке дейін – 86,5 мыңнан 173 мың теңгеге дейін.
Осылайша, чек бермеу немесе оны қате рәсімдеу бизнес үшін елеулі қаржылық шығындарға әкелуі мүмкін.
Бақылау қолма-қол және қолма-қол ақшасыз есеп айырысуға да қатысты
Чек беру талабы төлем тәсіліне қарамастан қолданылады – ол қолма-қол есеп айырысуға да, банк карталары арқылы жасалатын төлемдерге де қатысты.
Кәсіпкерлер үшін бұл тек кассалық жабдықтың жарамдылығын ғана емес, оның төлем жүйелерімен дұрыс жұмыс істеуін де бақылау қажет екенін білдіреді.
БКМ-ді жаңғыртуға немесе чектердегі деректемелерді жаңартуға қатысты сұрақтар туындаған жағдайда кәсіпкерлерге кассалық машиналарға техникалық қызмет көрсету орталықтарына немесе фискалдық деректер операторларының қолдау қызметтеріне жүгіну ұсынылады.
Сатып алушылардың да өз құқықтарын қорғау мүмкіндігі бар. Егер сауда нүктесі чек беруден бас тартса, тұтынушы нысан орналасқан жер бойынша мемлекеттік кірістер органдарына шағымдана алады.
БКМ мен POS-терминалдар біріктіріледі
Өзгерістердің тағы бір бағыты кассалық жабдық пен төлем инфрақұрылымын интеграциялауға байланысты. Қазақстанда онлайн-БКМ-ді POS-терминалдармен біріктіру жоспары жүзеге асырылуда.
Мемлекеттік кірістер комитетінің мәліметінше, елімізде 1,2 млн-нан астам БКМ жұмыс істейді, оның шамамен 96%-ы онлайн-кассалар.
Интеграция БКМ, POS-терминалдар және Ұлттық тауарлар каталогы мен таңбаланған өнімдердің штрихкодтарын оқуға арналған жабдықтардың функцияларын біріктіруге мүмкіндік береді. Кейбір модельдерде қазірдің өзінде бірыңғай режимде жұмыс істеу және төлем туралы ақпаратты бір кассалық чекте көрсету мүмкіндігі қарастырылған.
Сонымен қатар, КГД пилоттық жобаны іске қосуда. Оның аясында БКМ арқылы берілетін фискалдық чектер тікелей салық органдарына жіберіледі. Бұл бизнеске түсетін операциялық шығындарды азайтуға мүмкіндік береді деп күтілуде.